De 7 grootste valkuilen bij het aannemen van een freelance opdracht


Een nieuwe freelance opdracht aannemen is vaak een mooi vooruitzicht. Een interessante klant, een aantrekkelijk uurtarief en uitdagende werkzaamheden: het klinkt als de ideale combinatie. Toch kan een opdracht die op papier perfect lijkt, in de praktijk behoorlijk tegenvallen. Onduidelijke afspraken, veranderende verwachtingen of een opdrachtgever die niet betaalt: het zijn situaties waar je als freelancer liever niet mee te maken krijgt.

Hoe voorkom je dat je in een vervelende situatie terechtkomt? We zetten de zeven grootste valkuilen bij het aannemen van een freelance ICT-opdracht op een rij.

1. Onduidelijke afspraken over de werkzaamheden

Een opdrachtgever zoekt een freelance developer voor een specifiek project. Tijdens het kennismakingsgesprek lijkt alles helder, maar zodra je begint, blijken de verwachtingen toch anders te liggen.

Je wordt gevraagd om extra functionaliteiten te ontwikkelen, technische problemen op te lossen of werkzaamheden uit te voeren die eigenlijk buiten de oorspronkelijke opdracht vallen.

Dit komt vaker voor dan je denkt. Zeker bij projecten waarbij de scope vooraf niet goed is vastgesteld.

Tip: zorg dat de werkzaamheden zo concreet mogelijk worden omschreven in de opdrachtbevestiging. Leg vast wat wel en niet binnen de opdracht valt. Spreek ook af hoe wordt omgegaan met meerwerk en wijzigingen.

2. Alleen naar het uurtarief kijken

Een hoog uurtarief is aantrekkelijk, maar vertelt niet het hele verhaal. Een opdracht van €100 per uur kan uiteindelijk minder interessant zijn dan een opdracht van €85 per uur.

Denk bijvoorbeeld aan reistijd, verplichte aanwezigheid op kantoor, lange vergaderingen, beperkte flexibiliteit of een project dat veel meer uren vraagt dan vooraf ingeschat.

Ook de betalingsvoorwaarden spelen een rol. Een opdrachtgever die pas na 60 dagen betaalt, kan een flinke impact hebben op je cashflow.

Tip: beoordeel een opdracht op het totale plaatje. Kijk naar het tarief, de inhoud, de verwachte uren, de flexibiliteit, de reistijd en de betalingsvoorwaarden.

3. Geen duidelijke afspraken over de looptijd

Een opdracht van zes maanden klinkt aantrekkelijk. Maar wat gebeurt er als de opdrachtgever na vier weken besluit dat het project wordt stopgezet?

Andersom komt het ook voor: een opdracht die aanvankelijk drie maanden duurt, wordt steeds verlengd. Dat kan prettig zijn, maar het kan ook betekenen dat je andere interessante opdrachten misloopt.

Voor een zelfstandig ondernemer is voorspelbaarheid belangrijk. Je wilt immers weten wanneer je beschikbaar bent voor nieuwe opdrachten.

Tip: maak afspraken over de verwachte looptijd, eventuele verlengingen en de opzegtermijn. Vraag ook of er tussentijdse beëindigingsmogelijkheden zijn en onder welke voorwaarden.

4. Geen aandacht besteden aan de overeenkomst

Veel freelancers zijn vooral bezig met de inhoud van de opdracht en het tarief. De overeenkomst wordt vervolgens snel ondertekend, zonder alle voorwaarden goed door te nemen.

Dat kan vervelende gevolgen hebben. Denk aan onduidelijkheid over aansprakelijkheid, intellectueel eigendom, geheimhouding, betalingstermijnen of het gebruik van ontwikkelde software.

Ook bepalingen over concurrentie en het rechtstreeks werken voor de opdrachtgever kunnen belangrijk zijn.

Tip: lees de overeenkomst zorgvuldig door voordat je akkoord gaat. Let in ieder geval op:

  • De omschrijving van de werkzaamheden
  • Het afgesproken uurtarief en eventuele onkosten
  • Betalingstermijnen en facturatie
  • Aansprakelijkheid en verzekeringen
  • Intellectueel eigendom
  • Geheimhouding
  • Opzegtermijnen en beëindigingsvoorwaarden
  • Eventuele concurrentie- en relatiebedingen

Twijfel je over juridische bepalingen? Laat de overeenkomst dan beoordelen door een juridisch adviseur.

5. Te weinig aandacht voor de opdrachtgever

Tijdens een kennismakingsgesprek wil je natuurlijk een goede indruk maken. Maar vergeet niet dat jij als freelancer ook de opdrachtgever beoordeelt.

Heeft de organisatie een duidelijke visie op het project? Zijn de benodigde middelen beschikbaar? Is er voldoende technische kennis aanwezig? En weet de opdrachtgever eigenlijk wel wat hij van jou verwacht?

Een opdrachtgever die voortdurend van koers verandert of intern geen duidelijke besluitvorming heeft, kan een project behoorlijk ingewikkeld maken.

Tip: stel tijdens het kennismakingsgesprek kritische vragen. Bijvoorbeeld:

  • Waarom is deze opdracht ontstaan?
  • Wat moet er aan het einde van de opdracht bereikt zijn?
  • Wie is mijn aanspreekpunt?
  • Hoe worden beslissingen genomen?
  • Welke andere professionals werken aan het project?
  • Waarom is de vorige freelancer gestopt?


De antwoorden geven vaak een goed beeld van wat je kunt verwachten.

6. Niet letten op schijnzelfstandigheid

De regels rondom arbeidsrelaties en schijnzelfstandigheid zijn een belangrijk aandachtspunt voor freelance ICT'ers.

Niet iedere opdracht die als freelance opdracht wordt aangeboden, heeft automatisch het karakter van zelfstandig ondernemerschap. De feitelijke manier waarop je werkt, is bepalend.

Wanneer je bijvoorbeeld langdurig hetzelfde werk doet als werknemers, volledig wordt aangestuurd door de opdrachtgever en weinig zelfstandigheid hebt bij de uitvoering, kunnen er risico's ontstaan.

Alleen een overeenkomst met het label 'overeenkomst van opdracht' is niet voldoende om vast te stellen dat er sprake is van zelfstandig ondernemerschap.

Tip: kijk kritisch naar de manier waarop de opdracht is ingericht. Maak afspraken over de zelfstandige uitvoering van het werk, verantwoordelijkheden en de samenwerking. Controleer vooraf of de arbeidsrelatie past binnen de actuele regels rondom zelfstandigheid.

7. Geen exitstrategie hebben

Het klinkt misschien wat negatief om bij de start van een nieuwe opdracht al na te denken over het einde ervan. Toch is het verstandig om dat wel te doen.

Wat gebeurt er als de samenwerking niet goed verloopt? Wat als de opdrachtgever niet betaalt? Of als je merkt dat de werkzaamheden structureel anders zijn dan afgesproken?

Zonder duidelijke afspraken kan het lastig zijn om een samenwerking netjes te beëindigen.

Tip: spreek vooraf een redelijke opzegtermijn en duidelijke beëindigingsvoorwaarden af. Zorg daarnaast dat je niet volledig afhankelijk wordt van één opdrachtgever. Een financiële buffer en een actief netwerk helpen om eventuele tussenperiodes op te vangen.

Een goede voorbereiding voorkomt problemen

Een interessante freelance opdracht draait om meer dan alleen een aantrekkelijk uurtarief en uitdagende werkzaamheden. De kwaliteit van de opdrachtgever, heldere afspraken en voldoende ruimte om zelfstandig te werken zijn minstens zo belangrijk.

Neem daarom de tijd om een opdracht goed te beoordelen voordat je akkoord gaat. Stel kritische vragen, lees de overeenkomst zorgvuldig en leg belangrijke afspraken schriftelijk vast.

Als freelance ICT'er ben je niet alleen specialist in je vakgebied, maar ook ondernemer. En bij goed ondernemerschap hoort dat je kritisch bent op de opdrachten die je aanneemt.

Zo vergroot je de kans op een succesvolle samenwerking en voorkom je dat een veelbelovende opdracht uitloopt op een teleurstelling.