Prinsjesdag 2026: wat betekenen de kabinetsplannen voor freelance ICT'ers?
Op dinsdag 15 september presenteerde het kabinet de plannen voor 2027. Ook voor zelfstandig ondernemers staan er belangrijke veranderingen op de agenda. De zelfstandigenaftrek wordt verder afgebouwd en de startersaftrek dreigt vrijwel geheel te verdwijnen. Wat betekenen deze plannen voor freelance ICT'ers? Wordt zelfstandig ondernemen opnieuw minder aantrekkelijk? En waar moet je als freelancer rekening mee houden?
Prinsjesdag is ieder jaar een belangrijk moment voor ondernemers. De gepresenteerde Miljoenennota en het Belastingplan geven een eerste beeld van de fiscale veranderingen voor het komende jaar. Voor freelance ICT-professionals zijn vooral de ontwikkelingen rondom belastingvoordelen en zelfstandig ondernemerschap relevant.
We zetten de belangrijkste plannen en mogelijke gevolgen op een rij.
1. Zelfstandigenaftrek verder omlaag
Een van de belangrijkste ontwikkelingen voor zzp'ers is de verdere afbouw van de zelfstandigenaftrek. Deze aftrekpost wordt al enkele jaren stapsgewijs verlaagd. In 2026 bedraagt de zelfstandigenaftrek € 1.200. Voor 2027 staat een verdere verlaging naar € 900 gepland.De zelfstandigenaftrek is een bedrag dat ondernemers onder voorwaarden van hun winst mogen aftrekken. Hierdoor betalen zij minder inkomstenbelasting. Om hiervoor in aanmerking te komen, moet je onder andere ondernemer zijn voor de inkomstenbelasting en voldoen aan het urencriterium van minimaal 1.225 uur per jaar.
Wat betekent dit voor freelance ICT'ers?
Je kunt in 2027 minder winst aftrekken dan in 2026. Hierdoor neemt je belastbare inkomen toe en betaal je mogelijk meer inkomstenbelasting. Voor freelancers met een eenmanszaak is dit een aandachtspunt bij het berekenen van het netto-inkomen en het bepalen van het uurtarief.
2. Startersaftrek vrijwel volledig afgeschaft
Ook voor beginnende ondernemers bevat het Belastingplan 2027 een ingrijpend voorstel. De startersaftrek, die momenteel € 2.123 bedraagt, wordt volgens het kabinetsvoorstel vanaf 2027 verlaagd naar slechts € 10. Vanaf 2028 wil het kabinet de regeling helemaal afschaffen.Voor startende freelance ICT'ers kan dit een merkbaar verschil maken. Denk bijvoorbeeld aan een software developer die na enkele jaren in loondienst besluit om als zelfstandig ondernemer verder te gaan. Of een IT-consultant die voor zichzelf begint en zijn eerste opdrachten binnenhaalt.
Juist in de eerste jaren van het ondernemerschap kunnen fiscale voordelen helpen om een financiële buffer op te bouwen.
Wat kun je doen?
Wie overweegt om als freelancer te starten, doet er verstandig aan de veranderingen mee te nemen in zijn financiële planning. Reken niet automatisch op de fiscale voordelen die voorheen voor starters golden.
3. Wat houd je netto over als freelance ICT'er?
Naast de specifieke aftrekposten bevat het Belastingplan ook voorstellen voor aanpassingen in de inkomstenbelasting en heffingskortingen. Voor ondernemers is dat relevant omdat de winst uit een eenmanszaak in box 1 wordt belast.Het kabinet stelt onder andere voor om de tarieven in de eerste twee belastingschijven te verlagen en de arbeidskorting te verhogen. Dat kan voor bepaalde inkomensgroepen een positief effect hebben op het besteedbare inkomen.
Tegelijkertijd kan de afbouw van fiscale ondernemersfaciliteiten juist leiden tot een hogere belastingdruk.
De uiteindelijke gevolgen verschillen per ondernemer en zijn afhankelijk van onder andere:
- De jaarlijkse winst uit onderneming
- Het recht op zelfstandigenaftrek
- De mkb-winstvrijstelling
- De toepasselijke belastingtarieven
- De persoonlijke heffingskortingen
4. Schijnzelfstandigheid blijft een belangrijk aandachtspunt
Hoewel de handhaving op schijnzelfstandigheid niet nieuw is op deze Prinsjesdag, blijft dit onderwerp bijzonder relevant voor freelance ICT'ers.Sinds 1 januari 2025 handhaaft de Belastingdienst weer op de arbeidsrelatie tussen opdrachtgevers en zelfstandigen.
In 2026 geldt een zogenoemde zachte landing. De Belastingdienst richt zich onder andere op het herstellen van onjuiste arbeidsrelaties en legt in beginsel nog geen verzuimboetes op.
Voor opdrachtgevers en freelancers is het daarom belangrijk om kritisch naar de samenwerking te kijken.
Dat geldt zeker voor ICT-professionals die langdurig bij één organisatie werken. Denk aan developers, testers, projectmanagers, architecten en consultants.
Een langdurige opdracht betekent niet automatisch dat er sprake is van schijnzelfstandigheid. De feitelijke invulling van de arbeidsrelatie is doorslaggevend.
Waar moet je op letten?
- Hoeveel vrijheid heb je bij de uitvoering van je werkzaamheden?
- Kun je zelf bepalen hoe je het werk organiseert?
- Is er sprake van directe aansturing door de opdrachtgever?
- Ben je verantwoordelijk voor een duidelijk omschreven resultaat?
- Werk je daadwerkelijk als zelfstandig ondernemer?
Het is verstandig om hierover vooraf duidelijke afspraken te maken met je opdrachtgever.
5. Wat betekenen de plannen voor de freelance ICT-markt?
De fiscale veranderingen maken zelfstandig ondernemerschap op bepaalde punten minder aantrekkelijk. Vooral beginnende freelancers verliezen een belangrijk belastingvoordeel.
Toch betekent dit niet dat er minder behoefte ontstaat aan freelance ICT-professionals.
Organisaties blijven afhankelijk van specialistische kennis en hebben regelmatig behoefte aan tijdelijke versterking van hun teams.
Denk bijvoorbeeld aan:
- Software developers voor specifieke ontwikkelprojecten
- Cloud engineers voor migraties en optimalisaties
- Data engineers en AI-specialisten
- Cybersecurity-experts
- ICT-architecten en projectmanagers
Voor freelancers ligt de uitdaging vooral in het behouden van hun onderscheidend vermogen.
Specialistische kennis, relevante werkervaring en het vermogen om zelfstandig complexe vraagstukken op te lossen, blijven belangrijke eigenschappen op de freelance arbeidsmarkt.
6. Hoe bereid je je als freelance ICT'er voor op 2027?
De plannen van Prinsjesdag zijn een goed moment om je ondernemerschap opnieuw onder de loep te nemen.
Een aantal praktische aandachtspunten:
Controleer je financiële planning. Bereken wat de lagere zelfstandigenaftrek voor jouw netto-inkomen betekent.
Bekijk je uurtarief. Houd rekening met belastingen, verzekeringen, pensioenopbouw, vakantiedagen en periodes zonder opdrachten.
Denk na over je opdrachtgevers. Zorg dat je niet volledig afhankelijk bent van één opdrachtgever en blijf investeren in je netwerk.
Controleer je contracten. Zorg voor duidelijke afspraken over werkzaamheden, verantwoordelijkheden en de zelfstandige uitvoering van je opdracht.
Blijf investeren in kennis. Ontwikkelingen rondom AI, cloudtechnologie, data en cybersecurity bieden mogelijkheden om je als specialist te onderscheiden.
Conclusie: goed ondernemerschap wordt steeds belangrijker
Prinsjesdag 2026 laat zien dat het kabinet de fiscale voordelen voor zelfstandig ondernemers verder wil beperken. De zelfstandigenaftrek gaat opnieuw omlaag en de startersaftrek wordt vrijwel afgeschaft.
Voor freelance ICT'ers betekent dit dat een goede financiële planning steeds belangrijker wordt. Het is verstandig om kritisch naar je tarieven, kosten en netto-inkomen te kijken.
Tegelijkertijd blijft de vraag naar gespecialiseerde ICT-kennis bestaan. Organisaties hebben behoefte aan professionals die tijdelijk kunnen bijspringen, complexe projecten kunnen uitvoeren en specialistische kennis meebrengen.
De belangrijkste boodschap voor freelance ICT'ers: blijf investeren in je kennis, zorg voor een gezonde financiële basis en wees kritisch op de opdrachten die je aanneemt. Zo blijf je ook in 2027 een aantrekkelijke professional op de freelance arbeidsmarkt.
